Focus out: Regional Museum being like a Ghost home due to lack of preservation and perpetuation

A building in which objects of historical, scientific, artistic, or cultural interest are stored and exhibited is called museum. Regional museum of Dhankuta is established in Rana period. 16 Districts of eastern part of Nepal has lots of Ethnicity and cultural groups. And I believe this museum’s objectives is preserves all the culture and their traditional things which they adapted by origin.


It was my third visit in museum, I have been back to this museum after an decades “Najik ko tirtha hela” the saying is being true for me now  but the bad thing is that there were nothing changed within a decade it means no any new stuffs added there of course things have been old and dusty enough.

स्वर्गको अनुभुति दिलाउने त्यो ठाउ मनाङ

जिबनका उकाली ओरालीहरुमा आरोह अवरोह पार गर्दै घुम्ने क्रममा एक स्वर्ग झै लाग्ने ठाउ मनाङमा पुगे जहा नेपाली भएर जन्मि सके पछि हरेक नेपालीले एक पटक पुग्नै पर्छ र प्रकृतिलाइ नियाल्नु पर्छ भन्ने मेरो मान्यता गत असार देखि बनेको छ । मनाङ यात्रा मेरो जिवनको एतिहासीक र साहसिक यात्रा मध्येको एक हो । मेरो ब्यक्तिगत भ्रमण नभै पशुपतिको यात्रा सिद्राको पनि ब्यापार भने झै तरिकाले उक्त स्थान पुगे पनि अब आउने दिनमा फेरी पनि त्यस ठाउमा ब्यक्तिगत भ्रमण बनाएर जाने सोच बढेको छ । हुनत पर्यटकिय क्षेत्र भएर पनि हुन सक्छ अत्यन्तै सहयोगि र मिलनसार मिजासका मानिसहरु मनाङमा बस्छन् । बिषेश गरि काठमाण्डौ तथा त्यस्तै सहरी क्षेत्रमा मानवत्वको भावना भुलेर ब्यवहार गर्ने ठाउमा बसि वाक्क भएको भए यो ठाउमा जानु राम्रो हुनेछ । मनाङेहरुको पाहुना प्रतिको सत्कार र आफ्नोपन अरुठाउ मैले पाएको छैन त्यसैले पनि एक पटक त्यो ठाउ जानु पर्छ। अझ प्राकृतिक सुन्दरताको हिसाबले भन्ने हो भने झनै जानु पर्छ ।



कुल क्षेत्रफलको २२४६ वर्ग कि मि ओगटेर गण्डकि अञ्चलमा मनमोहक दृष्यहरु अग्ला भिराला पहाड र उच्च हिमश्रृखलालाइ लिएर रहेको नेपालको दुर्गम जिल्लाहरु मध्यको एक हो मनाङ । बहुमुल्य जडिबुटि बनसम्पदा अपार जलश्रोतको धनि यस जिल्लाका अनेक अनौठो अनौठो बिषेशषताहरु छन् । जम्मा जस्तै १३ गाविसमा ११७ वडाहरु छन् र तर त्यहा एक घर परिवार पनि स्थायी व्राम्हण क्षेत्री पाइन्दैन । मर्स्याङदि दुधखोला नारखोला थोराङखोला सब्जेखोला माडा खोला डोना खोला आदी जस्ता ठुला ठुला खोलाहरु रहे पनि यी कुनै खोलामा पनि एउटै पनि माछा पाइन्न रहेछ । जिल्लाको कुल क्षेत्रफल २१९६२६ हे मा एकै गेडा पनि धान उत्पादन हुदैन । करिव ३ बर्ष अघि त झन कारागार भएको तर कैदि नभएको जिल्ला भनेर पनि चिनिने रहेछ तर नार घटनाले उक्त भनाइ हट्न पुगेछ ।



यहा पुग्नको लागि एक मात्र हवाइमार्ग काठमाण्डौ पोखरा पोखरा मनाङ हुम्दे रहेको छ । तर प्रतिकुल मौसमका कारण वर्षायाममा करिव ३ महिना उक्त मार्ग ठप्प हुने हुनाले त्यहा जानको लागि पैदल यात्रा मात्र बैकल्पिक मार्ग हो । लमजुङको बेशिसहर देखि चाम्चे सम्म गाडिको जोखिम यात्रा पश्चात सुरुहुन्छ गगनचुम्बि भिरहरुको यात्रा। एकान्त गोरेटो बाटो मर्स्याङदिको तिरै तिर करिब ३ दिनको कडा पैदल यात्रा पश्चात मात्र मनाङ बिमानस्थल पुग्न सकिन्छ तर यदि बिमानको यात्रा गर्ने हो भने सदरमुकाम चामे र त्यो वरि परि अझ लम्जुङको सुन्दर पहाडहरुलाइ चुम्नबाट बन्चित हुने छ ।

जति हिडे पनि एक पछि अर्को उस्तै उस्तै पहाड र बिकट बाटो खोलाको भिर भिर जादा आकाश साघुरो र अग्रेजी भी आकारको देख्न सकिन्छ पछाडि फर्केर हेर्दा सानो गल्छेडि भित्र मधुरो गाउ देख्न सकिन्छ । सदरमुकाम चामे देखी करिब ४ घण्टाको उकालो पश्चात ढिकुर पोखरीको प्रस्थानबाट भने आकाश फराकिलो हुदै जान्छ । हिडाइले लथ्रक्क गलेको शरिर पहाडी हुदै हिमाली मनोरम दृष्य साथै चिसो र शान्त हावाले एकखालको उमँग छाइरहन्छ । सुन्दर कलात्मक पहाड तथा हिमदृष्यहरुले शरिरका थकान मेट्दै जादा आनन्दको अनुभुति हुन्छ । जति जति माथी गयो उति उति मनमोहक दृष्यहरुले मन हरेर लैजादा आफ्ना पिर व्यथा भुलेर स्वर्गको अनुभुति दिलाउने त्यो क्षण कसैले पनि कहिले पनि भुल्ने छैनन् ।





आखा अगाडि नाकै ठोकिने हिमाली दृष्यहरुले प्रफुल्लित मन माथिल्लो मनाङमा पाइला टेकेपछि समथर फाटमा पुग्ने बितिकै सँसारकै साना गाइ लुलु पनि देख्न पाइन्छन् भने हिउद तिर चौरी गाइ तथा अन्य जँगलि जनावर पनि देख्न पाइन्छन । मसिना मसिना धुपि सल्लाका रुखहरु चौर भरि फैलिएका छन् । मुनि कलकल मर्स्याङ्दी नदि माथी अजँगको भिर स्वर्गद्वारीको मुनि रहेको त्यो बिशालकाय पत्रे चट्टान देउरालिबाट देखीने ति हिमदृष्य हुम्दे बिमानस्थल माथि पुगे पछिका अनेक आकृतिका माटोका पहाडहरु अँगालै हाल्न मिल्ने गरि देखिने ति अन्नपूर्ण हिमाल, पिसाङ, ङावल, घ्यारु , मनाङ टँकिमनाङ तथा भ्राका जस्ता माथिल्लो मनाङको भिताभरि टासिएका घरहरु वारपार भिताको पर्खाल झै देखिने सुन्दर बस्तिहरु जति बयान गरेर पनि नसकिने यस प्राकृतिक छटामा पाइला टेक्दा लाग्छ साच्चै स्वर्गको एक टुक्रा यस धरतिमा खसेको हो कि? हिमताल तथा सँसारकै उचाइमा रहेको तिलिचो ताललाइ स्पर्ष गर्न पाउनु तथा सँसारकै अग्लोपदयात्रा गरेर मनाङको थोरङ क्रस गरि मुस्ताङको मुक्तिनाथ तथा जोमसोम पुग्नु पाउनु एकबारको जुनीको अहोभाग्य मान्नु पर्दछ । वास्तवमै प्रकृति सँग लुकामारी खेल्ने नै हो र नजिकबाट नियाल्ने नै हो भने मनाङ तथा मुस्ताङको यात्रा गर्नु अत्यन्त आवश्यक छ ।

लिम्बुवान तिर टहलिदा

बिषय प्रवेश
बिगत एक दशक देखी आफ्नो स्वायत्तराज्यको स्थापना गर्ने तथा लिम्बुवानबासीहरुको धर्म भाषा सँस्कृती तथा समग्र बिकास गर्ने उद्देश्य बोकेर अगाडि बढिरहेको लिम्बुवान आन्दोलन अझै पनि सँक्रमणकालिन अवस्थाबाटै गुज्रिरहेको छ । नेपालको एतिहासिकतालाइ सम्मान गर्दै जातीय जनसँख्याको आधारमा समानुपातिक प्रतिनिधित्वको सिद्दान्त स्वीकार गरी जातीय एतिहासिक पृष्ठभुमि भाषिक एवँ क्षेत्रिय आधारमा सँवघिय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपालको स्थापनाका लागि लडिरहेका छन् लिम्बुवानका आदिबासीहरु बिषेशत लिम्बुवानका लिम्बुहरु ।

कहा हो त लिम्बुवान भुमी ?

सँखुवासभा धनकुटा तेह्रथुम पाँचथर ताप्लेजुङ मोरङ झापा र इलाम गरि जम्मा पुर्वका नौ जिल्लाहरुमा खास गरि लिम्बुजातिहरुको बसोवास बढि पाइने र उल्लेखित क्षेत्रहरुलाइ नेपाल एकिकरण पुर्व पल्लो किरात राज्य वा लिम्बुवान राज्य भनिने भएकाले उक्त गुमेको स्वशासित क्षेत्रलाइ पुन आत्मनिर्णयको अधिकार सहितको लिम्बुवान राज्य सँबिधानमै उल्लेख गरि लेखिनु पर्छ भन्ने लिम्बुवानी लिम्बुहरुको जोड रहेको छ ।

म टहलिन पुगेको धन्कुटा भित्रको लिम्बुवान क्षेत्र

महाभारत:
धनकुटा जिल्लाको ३५ गाबिस मध्यको एक भौगोलिक बिकटताले भरिएको र लिम्बुवान भित्रको एउटा राइजातिको बढि बसोबास भएको क्षेत्रहो महाभारत । सदरमुकाम धनकुटा नगरपालिका नजिकै देखी छोएको यो गाबिस जिल्लाकै सबै भन्दा टाढाको आहाले गाबिससम्म छोएको यस क्षेत्रमा बसोबास गर्ने धेरै जसो आदिवासी जनजातिहरु अशिक्षा र अज्ञानताको शिकार बनेर बस्नु परेको छ । सडक बिधुत तथा खाने पानि जस्ता भौतिक पुर्वाधार बिकासको सेवाबाट प्राय बञ्चित छन् । थुप्रै ग्रामिण सडकहरु बिस्तार भएता पनि हालसम्म महाभारत गाबिस सम्म जोडिने एउटै पनि सडक निर्माण कार्य पुरा हुन नसक्दा यहाको जनताले दिनप्रति दिन शास्ति खेप्नु परेको छ । सडक बिस्तार नभै सकेको कारण त्यहा उत्पादन भएका तरकारी तथा फलफुल पनि कुहिएर जानुका साथै सस्तोमा बिक्रिबितरण गर्नु परेको तितो अनुभव स्थानिय बासिन्दा बाडिरहेका छन् ।


गत आ वमा स‌सदकोष र जनसहभागिताबाट केही उल्लेखनियकाम भएतापनि धेरैबाँकि छ । अशिक्षाका कारण कुनै पनि कार्यक्रममा उपस्थिति जनाउन पनि अौठाछाप गर्ने अधिकाँश जनतालाइृ कुरा बुझाउन गाह्रो त छदैछ बिकासको लागि कहा के आवाज उठाउनु पर्ने भन्ने सम्बन्धमा केही थाहा छैन । अव लिम्बुवान प्राप्तिको लागि लडिरहनेहरुले यस पक्षतिर पनि ध्यान दिने हो कि एक पटक गहिरिएर सोच्ने बेला आएको छ ।



ताँखुवा:
जिल्लाको सदरमुकामबाट करिब ५ घण्टाको पैदलयात्राबाट पुग्न सकिने सुन्दर स्थान हो ताँखुवा । बिषेशत लिम्बु मगर क्षेत्रिब्राम्हणको मिश्रीत बसोबास रहेको यस क्षेत्रमा बिकासको पुर्वाधार मानिने ग्रामिण सडकले बि सँ २०३९ सालबाटै पाइला टेके पनि हाल सम्म एउटा ल्याण्ड रोबर पनि दैनिक चल्न नसक्ने अवस्थामा छ । अरु त अरु ब्यक्तिगत मोटरसाइकल पनि अोहोर दोहोर गर्न नसक्ने बिचरा अवस्थाबाट गुज्रिरहेको छ । बिशेषत सोझो सिधा जनजाती रहेकव यस ठाउमा कुनै पनि कार्यका लागी जनसहभागिता जुटाउनु परे सहभागीहरु महिलाको सँख्या प्राय सुन्य नै छ । उपभोक्ता समुहमा महिलाहरु राखेपनि अरुले जहा हस्ताक्षर गर भने त्यहि दस्तखत गरिदिने तर त्यो कुन प्रयोजनको लागि हो भन्ने कुरा केही थाहा नभइकन दस्तखत गर्ने खालका महिलाहरु मात्र छन् ।
शिक्षाको क्षेत्रबाट धेरै नै पछाडि परेको यस क्षेत्रको महिलाहरुको बिकासको लागी सचेतना कार्यक्रमहरु गर्न गराउन अत्यन्तै जरुरी देखिन्छ । पुरुष वा महिला हतपती कार्यक्रममा उपस्थित नहुने भै हाले पनि मादक पदार्थ सेवन पछि रमझमको अवस्थामा उपस्थित भए पछि आवश्यकिय कुराहरु पनि उठान गर्न नसकेको मेरो आफ्नो मुल्याङ्कन हो ।

बाख्रेखोला:
सदरमुकाम धनकुटा बजारको नजिकै रहेको बाख्रेखोला वरिपरिका जनता आफ्नै आँगनबाट गाडी अोहोर दोहोर गरि रहदा पनि भनेको समयमा सेवा सुबिधा लिनबाट बञ्चित छन् । बिषेशत आठपहरिया राइहरुको बढि बसोबास रहेको यस गाउमा बिकासको पुर्वाधार मानिने ग्रामिण सडकले भर्खरमात्र प्रबेश गरेको छ । नगरपालिका भित्रकै क्षेत्र भएता पनि उनिहरुको जिवस्तर तथा शैक्षिक क्षेत्रमा धेरै नै पछाडि परेका छन् ।

कुनै पनि कार्यका लागि जनसहभागिता कुरा उठाउनु परेमा कोही बोल्न नसक्नेहरुमात्र छन् । शिक्षा स्वास्थ खानेपानी तथा सडक हरेक क्षेत्रबाट धेरै पछाडि परेको यस क्षेत्रको बिकासको लागि नगरपालिकाले खास केही पहल गरेको पाइन्दैन । वडा नँ ३ कै माथिल्लो भेगमा क्षेत्रिब्रम्हण बस्ति बढि रहेको र नगरमा बनेका योजनाहरु सबै माथिल्लो भेगमै तान्ने र तलका बिचरा सोझा जनजाति हेरेको हेर्यै अबस्थामा छन् । समान हक र अधिकारको लागी लड्नै परे पनि कसरी र कहा लड्नु पर्ने भन्ने कुरा थाहा नभएका यस क्षेत्रका जनताको जिवनस्तर उकास्न केही गर्नै पर्ने तथा सोच्नै पर्ने अवस्था स्पष्ट छ ।

पेलेकपाङ:
पुर्वाञ्चलको सुन्दर नगरी धनकुटा जिल्लाको सदरमुकाम धनकुटा बजारको धनकुटा नगरपालिका अन्तर्गत ९ वटा वडाहरु मध्यको वडा न नौ मा पर्दछ । बिशेषत आठपहरिया जातिको एकलौटी बसाइ रहेको यस क्षेत्र सदरमुकामबाट करिब एक घण्टाको पैदल दुरिमा रहेको छ । बिकासको पुर्बाधार मानिने ग्रामिण सडकले भर्खरमात्र पाइला टेकेको यस गाउ बत्तिमुनिको अध्यारो जस्तै बनेर बसेको छ । कुनै पनिकाम परेर सुबिधा लिन परेमा दस्तुर नगरवासीहरु सँगै बरावर भएता पनि उनिहरुको जिवनस्तर तथा शैक्षिक स्थिति हेर्ने हो भने बिचरा नै छ ।
कुनै पनि कार्यक्रममा जनसहभागिता जुटाउनु परे महिला सहभागिता सुन्य प्राय रहने यस क्षेत्रलाइ हेर्दा कतै कर्णालीकै कुनै भाग होइन भन्ने भान हुन्छ । शिक्षा स्वास्थ खानेपानि तथा सडक हरेक क्षेत्रबाट बञ्चित यो क्षेत्रको लागि धेरै काम गर्न बाकि देखिन्छ ।

बुढिमोरङ:


तुलनात्मक अन्य क्षेत्र भन्दा धेरै अगाडी शिक्षा स्वास्थ तथा बिकासको हिसावले रहेको गाबिस बुढिमोरङमा लिम्बु राइ तामाङ तथा मगरहरुको मिश्रित बस्ति रहेको पाइन्छ । बिकासको पुर्वाधार सडक बिस्तारले भर्खर बाबे सार्दै गरेको यस क्षेत्रमा दैनिक बस सञ्चालन हुन सकेको छैन । अर्थको र शिक्षाको हिसाबले केही अगाडि नै रहेको यस क्षेत्रमा पर्यटनको बिकासलाइ अघि बढाउन सके अझै धेरै लाभ लिन सकिने देखिन्छ ।

ठमेलको झझल्को दिलाउने क्यामडेन टाउन

पर्यटकीय तथा व्यापारीक दृष्टिकोणले एक प्रशिद्दि कमाएको ठाउ हो काठमाण्डौको ठमेल, बिदेशी पर्यटक(कुइरे)हरुको लागी बिशेष टार्गेट गरीएको ठाउ भएकोले यहा पाइने समानहरु निकै महँगा हुन्छन् यस्तै ठाउ लण्डनमा पनि रहेको छ । लण्डनमा रहने प्राय मानिसहरुको लागी यो नाम (क्याम्डेन टाउन) नौलो होइन । अझ गोथिक लभर साथै पश्चिमा शैली (पँक स्टाइल) मन पराउनेहरुको लागी अत्यन्तै उपयुक्त ठाउ मानिदो रहेछ। सस्तो सस्तो हेर्दा राम्रै जस्तो देखिने समानहरु भएकोले होला वजार निकै भिडभाड नै हुदो रहेछ । यहा थोरै समय भित्र नै सादा टि सर्टहरुमा आफुलाइ मन परेको कुराहरु प्रिन्ट गर्न पनि पाइने रहेछ ।



मसिनो गल्ली भिडभाड चिरेर हेर्दा दुरुस्तै ठमेल जस्तो लाग्ने यस ठाउको अर्को पनि विशेषता रहेको छ धेरै नेपालीहरुको पसल पाइनु । गल्ली गल्लिमा बुट्टेदार तन्नाहरु टागेको देख्दा तथा कपडाहरु बाटो भरी झुण्डाइएको देख्दा लाग्छ म ठमेलकै कुनै गल्लीमा डुली रहेछु । यहा मसिनो गल्ली भित्र सानो सानो कोठामा कपडा पसल देखी हरेक प्रकारको पसलहरु छन । अधिकाँश नेपालीहरुको पसल रहेकाले नेपाली ग्राहकहरु पनि निकै नै आउदो रहेछ । वसन्तपुरको नाइट मार्केट झै लाग्ने मसिनो टहरा भित्र कैयौ नेपाली दाजुभाइ तथा दिदीबहिनीले पनि बिभिन्न प्रकारका पसल खोलेका रहेछन । आफु पनि नेपाली भएको नाताले सरसमान किन्न आउने ग्राहकहरुलाइ पनि ठमेलकै जस्तो व्यवहार गरिदो रहेछ ।



लण्डन आइकन सरसमान किनमेल गर्ने बेलामा मोल तोल (बार्गेनीङ) नगरेको हुनाले यहा पुग्दा एकछिन त अनौठो नै लाग्यो । यहा हरेक समानको भाउ ब्यक्तिअनुसार फरक पर्ने रहेछ । जस्तै हामी नेपाली भएकोले हाम्रो लागी छुट्टै भाउ र बिदेशीहरुको लागी छुट्टै भाउ हुने रहेछ । हामी नेपाली भएकोले नेपालीहरुको पसलमा केही सरसमान किन्ने हो भने तपाइ नेपाली हुनुहुदो रहेछ तपाइहरुको लागी भने यति तर अरुको लागी त यतिमा आउदैन भनिदो रहेछ । सायद नेपाली नै भएकोले हो वा साच्चै सामान पनि सस्तै पाइने हो मलाइ अन्य ठाउको भन्दा यहाको मुल्य भने निकै सस्तो लाग्यो । खानेकुराहरु देखि जुता चपल वा लत्ता कपडा सबै यहा अन्य मलमा भन्दा निकै सस्तो रहेको छ । हुन त अन्य मलमा मलको भाडा नै महँगो तिर्न पर्ने हुनाले हो वा अन्य कारण पनि छन त्यो त थाहा भएन तर अचाकल्लि महँगोले पागल हुन लागेको वेलामा यहा पुग्दा भने शान्तीको स्वास फेरे मैले पनि एक छिन।



अझ यहा पुग्दा रमाइलो लागेको अर्को कुरा त प्राय यहाका नेपाली पसलेहरु स्टुडेन्ट भिजा (बिधार्थी प्रवेशाज्ञा) लिएर आएकाहरु मानिसहरु रहेछन । उनिहरुले गरेको प्रगती देखेर निकै खुसी लाग्यो किन भने कति पय नेपाली विधार्थीहरु आएको एक वर्ष भै सक्दा पनि अझै सम्म काम नपाएर भौतारीएर हिडिरहेको बेला उनिहरुले त आफुले व्यापार गरेरै उनीहरुका साथीभाइ तथा आफन्तहरुलाई पनि रोजगारको अवसर दिन सफल छन । व्यापार ब्यवासाय राम्रै चल्दो रहेछ एक जना पसले दाईले भन्दै थिए "अरुको खटाइमा घण्टा हिसावले पैसा कमाएर त खै कसरी वाच्नु यो ठाउमा" भनाइको आसयबाट हामी के सजिलै बुझ्न सक्छौ भने उनीहरुको व्यापार नाफामा नै चल्दो रहेछ । घुमघामको क्रममा विधार्थी भिजामा तथा डिपेन्डेन्ट भिजामा वेलायत छिरेका केही मानिसहरु सँग पनि भेट भएको थियो । यहि सिलसिलामा उनिहरुसँग केही रमाइलो कुराकानी भयो आफ्नो देशको भनि सके पछि आफ्नै प्रकारको आत्मियता जहा पनि हुन्छ नै । भर्खर वेलायत छिरेका केही डिपेन्डेन्टहरु पनि भेट भएको थियो । प्रसँग वस कुराकानी निस्क्यो र मैले भनि हाले तपाइहरु त निकै भाग्यमानी हुनुहुदो रहेछ आउने हप्ता मै काम पाइ हाल्नु भएछ हास्दै जवाफ दिए पसले मेरो गाउले दाई हुन नी त । अर्काले पनि त्यसै भन्दै थिए पसले दाइ मेरो साथीको दाई हुन नि त । यसो कुरोको चुरो बुझ्दा केही आपत्तीमा परेका आफन्तहरुलाई पनि सहयोग गरेर मानविय धर्म नै गरेका रहेछन यि पसलवाला दाइहरुले त।




हुन त पहिला देखी नै सुन्दै आएको कुरो हो कि नेपालबाट वेलायत छिरेका ब्यक्तीहरुले यदि सकिन्छ भने घर किन्नु भन्दा ब्यापार ब्यावसाय गर्नु उचित हुन्छ । यसो बुझ्दा वास्तविक कुरो रहेछ यो । यो ठाउमा घर किन्नु तथा गाडी चढ्न महँगा महँगा मोवाइल तथा ल्यापटप किन्नु कुनै ठुलो कुरो होइन । अलि अलि पैसा जम्मा गर्न सक्नु र सानो जागीर हुनु हो भने यहा घर सजिलै किन्न सकिन्छ किन भने मोर्गेजमा घरहरु टन्नै पाइन्छन । साथै गाडिको लाइसेन्स निकाल्नु सक्यो भने दुइ सय पाउण्ड देखि माथी पुराना काम चलाउन मिल्ने गाडिहरु प्रसस्तै किन्न पाइन्छन । अथवा नया नै लिने हो भने पनि इन्सटलमेन्टमा थरिथरिका गाडीहरु प्रसस्तै पाइन्छन । मोवाइल तथा ल्यापटपको त झन कुरै छाडौ । महिनागत रुपमा १० पाउण्ड देखी माथी (मोवाइल सेट तथा सुविधा हेरी हेरी)थरि थरिका मोवाइल छानेर लिन पाइन्छन । जे सुकै होस सानो तिनो व्यवसाय गरे पनि अरुको भुमीमा पनि आफनै शैलीले बाच्नु अत्यन्तै राम्रो हो ।



अन्य दिन पनि निकै चहल पहल हुने यो ठाउमा विशेषत शनिवार र आइतवार अत्ती नै भिड हुने गर्दछ । मैले केही आफुलाई राम्रो लाग्ने ठाउको तस्विर लिएकी छु आउनुहोस तपाइहरु पनि एक नजर लगाउनुहोस ।














क्याम्डेन टाउनका नेपालीहरुका पसलहरु

धुमधामको घुमघाम

बेलायत यात्राको क्रममा बेलायत पसेयता खासै काम नभएकोले दिनहरु घुमघामै बितिरहेको छ । नया संसार नया जिवनशैली र एकदम नया नया प्रविधिको बिचमा हराउन पुग्दा कता कता आफैलाइ उभिएर खोज्नु पर्छ । बिकसित देशको रौनकतामा उभिएर आफ्नो देशको कल्पना गर्दाको मज्जा नै अर्कै हुन्छ । नया सँसारको नया चालचलन रिति रिवाज रहनसहन सँग समायोजन हुनलाइ केही समय त लाग्छनै यसै दौरानमा आफुलाइ डोराइ रहेछु । सँसार बिचित्रको छ बिज्ञान र प्रविधिले उचाइ लिइ सकेको यस भुमिमा जताततै सुविधै सुविधा छ । यहि सुविधाहरुलाइ सदुपयोग गर्दै र म सँग बचेको समयको पनि सदुपयोग गर्ने बिचारले यसो यहाको केही नया नौलो खुराकहरु बटुल्ने जमर्कोको साथ दौडिए म्याडम टुसुड तिर । यहा तत्कालै गै हाल्ने मेरो योजना थिएन तर मेरो गुरु सँग एक दिन बेलुकी च्याटमा भेट भयो उहाले सोध्नु भो "घुमघाममै बितिरा होला हैन तिम्रो अनि म्याडम टुसुड गयौ? गा छैनौ भने जाउ एकदम घुम्नै पर्ने ठाउ हो" र अफ लाइन पनि भै हाल्नु भो मैले त्यो भन्दा अरु सोध्ने मौका पाइन सर सँग। बिहान मात्र त्यहा खिचेको नानिहरुको फोटो हेरेकी थिए रहेछु तर मलाइ यो नामबारे खासै जानकारी थिएन। मैले बैनिलाइ सोधे यो ठाँउ कहा पर्छ र यो कस्तो छ?हास्दै भनिन विहान हेरेको फोटो त्यै त हो नि सँग्राहलय जस्तै छ। मैले कुरा मिलाइ हाले उनको पनि फुर्सद र मेरो पनि।

यो लण्डन सहरको मुख्य स्थान मध्यको एक यो वार्मिनिस्टर युनिभर्सीटिको ठ्याक्कै अपोजिट तिर अवस्थित। यो एउटा सँग्रहायल जहा हरेक दिन १५००० देखि २०००० सम्म मानिसहरुको प्रवेश हुदो रहेछ । अरुको लागि पुरानो नै भए पनि यो मेरो लागि नया नौलो नै अनुभव हो। जहा भित्र जानुको लागि कम्तिमा साढे एक घण्टा लाइनमा उभिनु पर्दो रहेछ। मैले नेपालमा विजुलिको बिल तिर्न, पानिको बिल तिर्न र फोनको बिलमात्र लाइनमा बसेको थिए तर यहा सँग्राहालय हेर्न पनि त्यति लाइन बस्नु पर्दो रहेछ । यो निकै महगोँ पनि लाग्यो मलाइ एक जना बरावर २५ पाउण्ड लाग्ने रहेछ एकपटकलाइ तर यहा अरु सुविधा पनि रहेछ जस्तै यो ठाउ र अन्य बेलायतको पर्यटकिय स्थलको टिकट लिने हो भने सस्तो पर्न जाने रहेछ । यसरी सँगै काटिएको टिकटको एक महिना सम्म म्याद रहनेहुनाले सजिलै लाग्यो ।

यो म्याडम टुसुद न्युयोर्क,जर्मनी,चिन लगाएत सँसारको अन्य १० मुलुकमा पनि रहेछ । यस भित्र बिभिन्न देशका हस्तिहरुको जिवित झै लाग्ने मुर्तिहरु राखिएका छन् । हजारौ पर्यटकको माझमा आफुलाइ पनि उनीहरु सँगै मिसाउदा साच्चै रमाइलो महसुस हुन्छ । यस भित्र चर्चित गायिका ब्रिट्नि स्पेयर्स, माइकल ज्याक्सन, बब मार्ली को वास्तविक झै लाग्ने मुर्तीहरु राखिएका छन् । यहा राजनितिज्ञ, अभिनेता, खेलाडी, गाएक गायिका,बेलायति राजपरिवारका सदस्यहरु देखि संचारकर्मी साथै बेलायति चर्चित ब्यक्तित्व साइमन सम्म सबैको मुर्तिहरु राखिएका छन ।यहा भारतीय अभिनेत्री ऐश्वर्या राय अभिनेताहरु अमिताभ,शाहरुख,सलमान, देखि सचिन तेन्दुल्कर, महात्मा गान्धि सबैको मुर्तीहरुले स्थान पाएका छन् । बाराक ओवामा, बिलक्लिन्टन, बेनेजिर भुट्टो लगाएत दलाइलामाले समेत ठाउ पाएका छन् यसरी सबै देशका सबै हस्तिहरुले स्थान पाएको ठाउमा नेपालको बारेमा भने कुनै केही सँकेत छैन हुनत नेपालको बारेमा कस्ले त्यति धेरै चासो दिएरकाम नै पो गरेका छन् र ?

यहा भित्र हरेक चिजलाइ छुन र राम्रो सँग नियाल्न सकिन्छ । हरेक देशलाइ प्रतिनिधित्व गर्ने मुर्ति लगाएत यहा बच्चाहरुको लागी खेल्ने ठाउ, रमाइलोको लागी भुत घर पनि राखिएको रहेछ । जहा जिवित मानिसहरु नै हिँस्रक भुत झै देखिने डर लाग्दो लुगा लगाएर बसेका हुन्छन। ओडार झै लाग्ने अन्ध्यारो कोठामा माथी माथी मानिसका अस्थिर पञ्जरहरु झुण्डाइएका छन् । कुना काप्चामा डरलाग्दो लुगालाएर मुर्ती झै देखिने मानिसले एक्कासी झम्टदा मुटुले ठाउ नै छोड्छ एकछिनलाइ। तीनभागको एकभाग सम्म क्यामेराहरु चलाउन दिइएपनि बाँकि भागमा क्यामेरामा त्यहाका चित्रहरु कैद गर्न बन्देज गरिएको छ। भुत घरबाट निस्कि सके पश्चात मसिनो मसिनो २ जना अट्ने खालको चुटुक्क चुटुक्क परेको ट्याक्सीहरु रेलको तरिकाले सररररर बग्दै हामीलाइ लिन आइ रहेका हुन्छन । जसको सहायताले पुरानो सैलीको बेलायतलाई नियाल्न सकिन्छ ।

यहा बिभिन्न प्रकारका जिवन शैलिहरु नियाल्न सक्छौ । हामि ती चुटुक्क परेको ट्याक्सीमा बसेपछी सुरु हुन्छ ऐतिहासीक लण्डनको दृष्यहरु । त्यहा पुराना जमानाका हातहतियार, मानिसहरु साथै रन्दाले काठहरु चिरिरहेका तथा ढुँगे युगका केही अवसेसहरु नियाल्न सक्छौ । यसका साथै दोश्रो बिश्वयुद्दताकाको घटना समेटिएको मुर्तीहरु जस्तै बम बारुदले छटपटीएका मानिस, भत्किएका घरले थिचिएका बालबालिकाहहरु उद्दारमा खटिएका सेनाहरु यसपश्चात बिस्तारै हाम्रो ट्याक्सिमोडीएर उकालो लाग्छ । आधुनिक युगको सुरुवात सँगै झिलिमिली बेलायतको जमाना सुरुहुन्छ जहा नया प्रविधि लगाएत आधुनिक सरसामाग्री नया जमानाको महसुस गर्न सक्छौ । ट्याक्सी यात्राको अन्त्य पश्चात केही पसलहरु फोटो खिच्ने ठाउ जहा ३५ पाउण्ड तिरे पछि सेतो पारदर्सी चम्किलो ढुँगामा आफ्नो फोटो राखेर बनाउन सकिन्छ । यसको अर्को कुनामा एउटा क्रिस्टलबल पनि राखिएको छ जहा एक पाउण्ड तिरे पछि तपाइको भाग्य पनि थाहा पाउन सक्नु हुनेछ । लगभग २ घण्टाको यात्रा पश्चात बाहिर निस्कन सकिन्छ । यो ठाउ वास्तवमै एक रमणिय र महत्वपुर्ण छ ।

बेलायत यात्रामा निस्कदा

अठार अक्टोबर साँझ पाँच बजे जिन्दगीको पहिलो एकल यात्रा सपनाको देश बेलायत सम्मको थियो । जीन्दगीका पच्चिस छब्बिस बसन्तपार गरि सक्दाको अवस्थामा आमा बुवाको सबै भन्दा पुलपुलिएकी कान्छि छोरीको रुपमा घरमा सँगै रहेर आनन्द लिइरहेकी थिए म। समय अचानक यसरी बदलि दियो कि जुन सपनाको देशमा सपनाका कुम्लाहरु सँगै लाखौ चाहाना, खुल्दुली, डर, अनभिज्ञता, असन्तुष्टि र अन्यौलता पनि कुम्लामा पोको परेर साँझको उडानमा सँग सँगै उडेका थिए । बेलायत बरालिन चाहेको केही समय पश्चातको यो उडान एक हिसावले राम्रै भएको थियो तर नेपालमा गर्दै गरेका अधुरा कामको बोझले अझै पनि नछोडेको हुदा भने अलि खल्लो त बनाएकै छ । अझ दाइको असन्तुष्टिको सिमा नाघेको कारण मलाइ पनि अलि नराम्रो लागेको छ । मलाइ राम्रै सँग याद छ मैले उहाको बचन एस एल सी दिनु भन्दा अगाडी एक पटक काटेकी थिए पुन फेरि एक पटक उहाको बचन काटेको छु, त्यसको लागि क्षमा प्रार्थी छु । तर पछि त्यसले फाइदा त फाइदै गरेको थियो आशा गर्छु एस पटक पनि नराम्रो नहोला हुन त समय सधै आफ्नो पक्षमा हुदैन तर पनि कोशिस गर्नुमा के नै भो र? उहाको चाहाना बमोजिम जान नसक्नु मेरो कमजोरी हो सके सम्म म उहाको चाहाना पनि पुरा गर्ने कोशिशमा छु आशा छ भगवानले मलाइ साथ दिनु हुने छ ।

म त साँचि नियात्रा लेख्नको लागि बसेको थिए भौतारीएर अर्कै तिर पुगेछु । अँ त म भन्दै थिए नया ठाउको लागि पहिलो पाइला चाडबाडको दिन परिवारको सदस्यहरु सँग पनि राम्रो भेट गर्न सकिन मनमा अशान्तिले डेरा जमाएको लगभग दुइ रात भएको थियो । हुनत मेरै कमजोरी हो कि धेरै तिर हात हाल्ने कुनै काम सफल सँग समाप्त नगर्ने मेरा धेरै कुराहरु नेपालमा अधुरै छोडेर यसरी हुइकिइ रहेकि छु नया मुलुकमा नया सपना बोकेर । नेपालमा साँझको ८ बजेर १५ मिनट जति गएको थियो, लक्ष्मि पुजाको दोश्रोदिन सबैका घर घरमा दियो बत्ति झलमल बलि रहेको थियो भोलि पल्ट म्ह पुजा तथा भाई पुजाको लागि सबै तयारीमा जुटेका थिए त युवाहरु जोसमा देउशी भैलो खेल्दै थिए त्यही समय म भने मेरो प्यारो मातृभुमिलाइ केही बर्षको लागि छोड्दै थिएँ ।

हाम्रो यात्रा सुरुवात भयो एअरपोर्टबाट जहाजको लागि बस चड्दै गर्दा हतार हतार दिमागमा आएको जति साथीहरुलाई बाइ भने केही साथीहरुलाइ भन्नै पाइन यति अचानक भो कि सबै जनालाइ बिश्वासै गर्न गार्हो भो । सँगै जाने एकजना साथी र दाइ हुनु हुन्थ्यो उहाहरु अर्कै रो को अर्कै सिटमा पर्नु भयो, क्षेउको सिटमा एकजना अमेरीकन महिला थिइन । केही क्षणमै हामीले नेपालको धर्ति छोडेउ कता कता नराम्रो लाग्यो, आफैले मनलाइ सम्झाए कसको कर हो र? आफै रहर गर्ने अनि फेरी …..एक मनले बोल्यो कसैको कर पनि होइन कसैको रहर पनि होइन यो त नेपालीहरुको बाध्यता हो …. फेरी अर्को मनले इन्कार गर्यो के सबै नेपालीलाई यस्तै बाध्यता छ त आफै रहर गर्ने अनि फेरी बाध्यता भनि दिने? मनमा अन्तरद्वन्द चल्न थाल्यो सम्झे ह्या………म पनि जे भए पनि हो अब हिडि सकेर के को आदर्शका कुरामा अल्झि रहने? सम्झे अव भोलि देखि केहि मेरो हुने छैन सबै नया अरुको देश अरुको भाषा अरुको सँस्कृति अनि अरुकै रहन सहन । आखा चिम्लिएर निदाउने कोशिस गरे तर सकिन….।

झोलामा मेरा आत्मिय साथीहरुले जानु भन्दा पहिलो दिन सम्झना स्वरुप दिएको उपहार थियो यसो झिकेर पढ्न तरखर गर्दै थिए मेरो क्षेउको खैरेनी दिदी बोलिन् Wow so you have book for journey. खै किन हो नेपालीले धेरै पढ्दैनन भनेर हो कि किन त्यसो भनिन् कुन्नि मैले पनि अरु केहि भनिन Yes मात्र भने । अनि फेरी बोलिन् can you show me which book is this? मैले भने This is the collection of stories "The Royal Ghosts". फेरी बोलिन् Do you love Story? मैले ठाडै उतर दिए Yup. सोधिन् Who is the author/writer of this story? मैले भने Samrat upadhyay. बल्ल बोल्ने बाटो खुल्यो हामी दुइको । उनि अमेरीकाको एउटा युनिभर्सिटीमा म्याथमाटिक्सको भुतपुर्व प्राध्यापक रहिछन हाल उनि आफ्नै कन्सल्टेन्सि जस्तो खोलेर बसेकी छिन रे नेपाल घुम्न पहिलो पटक आएकी रहिछन् १० दिने लमजुङ तिरको यात्रा सकेर घर फर्कदै रहिछन् । नेपाल साह्रै राम्रो लाग्यो रे उनि कुरा गर्दा गर्दै एकदम उत्तेजित हुदै बोलिन You have a so beautiful country. It's just a beautiful just beautiful just beautiful म उसको अनुहारमा हेरी रहे । उनले छोटो खैरो केश, पातलो पातलो आकाशे रङको ज्याकेटमा खाडिको जस्तो देखिने लामो सुरुवालमा सजिलो खालको Sports जुत्ता लगाएकि थिइन् । उनि करिव ४८ वर्ष जतिको देखिने फुर्तिली र फरासिलि थिइन । उनको कुरा ज्यादै हौसला प्रदान गर्ने साथै उत्प्रेरक खालको थियो । उनले १० दिनको पदयात्रामा नेपालको जनजिवन देखि वातावरणिय कुराहरु धेरै थाहा पाइछिन् । पदयात्रा मा सुरुसुरुमा त कस्तो रमाइलो भयो रे तर पछि अन्तिम अन्तिममा त थाकेर हिड्नै नसक्ने भइन रे । नेपालको लोढसेडीङ,ट्राफिक जाम र फोहोर देखेर भने साह्रै अचम्म लाग्यो रे । यसमा राज्यसत्ता चलाउनेको कमजोर नियम प्रति पनि गुनासो गरिन् । बोल्दै थिइन "यति सुन्दर देशमा यि यस्ता समस्या नभै दिएको भए अझ कति सुन्दर हुन्थ्यो होला"।

हामी निकै हास्न बोल्न थाले पछि म देखी अर्को सिटमा रहेको एक जना नेपालीदाइले बिचैमा कुरा काटे "के हो बैनि दोस्ति त निकै बढे जस्तो छ नी ? हो नि दाइ अब बाटो त काट्नै परो । उनि चाही पर्वत तिरका क्षेत्री थरका नेपालि रहेछन साउदि तिर काम गर्न जादै गरेका, मलाइ पहिलो पटक जादै गरेको भनेर ढाटे पनि उनको ब्यवहारले धेरै पटकको अन्तरराष्ट्रिय उडान गरि सकेका जस्तै लाग्यो । उनको ब्यवहार भने अलि अनौठो लाग्यो म र ति खैरेनि बोल्दा पनि अलि कस्तो बोलि बोल्न थाले । मेरा आफु सँग जाने साथीहरु अलि टाढा भए पनि नचिनेका नेपालीहरु टन्नै थिए तिनै मध्यका थिए ति पनि पहिला पहिला राम्रै सँग बोले पनि अलि बेर पछि कस्तो कस्तो छिल्लेर बोल्न थाले मलाइ अलि ठिक लागेन । त्यस पछि म उनको कुरा तिर त्यति ध्यान दिन छाडे। त्यहिबेला म सँगै जाने दाइ आउनु । "बैनि म बसेको ठाउमा खाली छ, सामानहरु यहि होस जाने भए हिड पर सँगिता पनि त्यही छ । मलाइ पनि त्यो मान्छे देखेरै दिक्क लाग्न थालेको थियो खैरेनीलाइ दाइ सँग सिट छ रे जान्छु ल भनि बिदा मागेर जुरुक्क उठेर लागे । दाइले हामि कहा उड्दै छौ भन्ने देखि फिल्म खोजेर हेर्ने गेम खेल्ने साथै सिटमा भएको सबै कुराहरु सिकाइदिनु भयो । बिज्ञान र प्रविधिको युगमा सँसार कहा देखि कहा पुगेको छ हाम्रो नेपाल भने………यहि बिषयमा दाइ सँग राजनीतिक गफ पनि एक छिन गर्यौ। दाइ सँग गफ गर्ने क्रममा हाम्रा देशका केही राजनेताहरु प्रति आक्रोस पनि पोखे । खाना सँगै दाइले फिल्म खोज्न थाल्नु भो एकछिन पछाडी सुत्नु भो म भने मन पर्ने हिन्दि फिल्म खोजेर हेर्न थाले । मलाइ कोनकोना सेन मन पर्ने हिरोइन मध्यको एक हुनाले उनको फिल्म नै मेरो पहिलो रोजाइ भो ।

लगभग ४ घण्टाको उडान पछि हामि दोहा एअरपोर्टमा आइपुगेउ । झलमल सहर ठुल्ठुला कति धेरै कतार एअरवेजका हवाइजहाजहरु देखेर एकछिन रमाए अनि सम्झे यस्तो पो होस न विमानस्थल हाम्रो त जहाजहरु पनि यति र बुद्दका साना साना मात्र । ठुला अन्तराष्ट्रिय उडानको नेपाल वायुसेवा निगमको हराइ सकेको जहाज सम्झेर दया पनि लाग्यो कहिले सुध्रेला हाम्रो नेपाल? सोचे हामि गर्वका साथ आफ्नै देशको अन्तराष्ट्रिय उडानको जहाजहरु यति वटा छन जो अन्य भन्दा गुणस्तरिय र भरपर्दो छ भनेर हामिले कहिले भन्न पाउने होला ? बाहिर निकै गर्मी भए पनि भित्र छिरीसके पश्चात आराम भो । हाम्रो त्यहा ५ घण्टाको ट्रान्जिट भएकोले निकै बेर डुल्यौ । विमानस्थल भित्र पनि कति धेरै ब्यवस्थित सफा र राम्रो । ड्युटी फ्रि सपहरु पनि कति ब्यवस्थित । जता ततै उडानको पर्खाइमा रहेका मानिसहरु वाएरलेस कनेक्सनबाट होला बिन्दास च्याटमा रमाइ रहेका थिए । समय निकै उब्रेकोले एक छिन कम्प्युटर चलाउनु पर्छकी सोचे । वाएरलेस हो भने कतै मेरोमा पनि टिप्छकी सोचेर प्रयास गरि हेरे तर खै के जानिन कि के भो भएन मेरो पालो सुते ।

हामी त्यहाबाट करिव ३:१५मा उड्यौ । रातभर फिल्महरु हेर्दै बिताए । बिहानी एनाउन्स भो हामी अव लण्डनको हिथ्रो एअरपोर्टमा उत्रने बेला भयौ । यसो झ्याल खोलेर बाहिर हेरे सपनाको सहर लण्डनको सुन्दर दृष्य आफ्नै आखाले देखे ।फोटोमा देखिएका लण्डन आइ, सेन्ट्रल लण्डन तिरकै एउटा गोलो घर जुन काठमाडौ तिर पनि होडिङबोर्डमा प्रसस्तै देखिन्छन्, पार्लियामेन्ट्री हाउस आदी आदी । हामी यहाको हिथ्रो एअरपोर्टमा यहाको समय अनुसार बिहानको सवा ९मा आइपुग्यौ । बाफरे………………………..यति ठुलो पनि विमानस्थल रहेछ सँसारमा म त दगैँ परे । जहाज त एक एक सेकेण्डमा ओर्लने र उड्ने गर्दो रहेछ । बाहिरी दृष्य नै यति रमाइलो भर्याङको खुड्किलो झै तलै तला देखिने जहाजको लर्कोले मनै लोभ्यायो । इमिग्रेसनमा एकछिन कचकच गरेर अल्झाए पछि सँगै आउने दाइ छुट्नु भो ।उहा अघिनै छिरी सक्नु भएको थियो तर हामिलाइ निकै बेरको केरकार पछि मात्र छोडि दियो । उहालाइ काममा पुग्नु पर्ने हतार पनि थियो । तल आयौ भाइ लिन आएको रहेछ मलाइ । आतिदै आएर दिदीहरुलाइ त माथी केरकार गर्दै छ के गर्नु भन्दै भिनाजुलाइ फोन गर्नु लगाउनु भएछ र मलाइ फोन गर्नु लगाइ दिनु भन्ने खवर छोडेर निस्कनु भएछ। बाहिर निस्केर बस पर्ख्यो यति कठाङ्ग्रीदो जाडो के भन्ने र? फेरी म सँगै जाने साथीको लिन आउने मान्छे थिएन । फोन गरेर ठेगाना मगायौ बसमा आउनु भन्ने उर्दि भयो नौलो र बिरानो यो सहरमा कसरी जाने र कहा जाने ? गाह्रो भो बिचरालाइ मैले नै ल्याएर पाल्न पनि म आफै पाहुना आउदै छु के गर्ने तै पनि लिन आउन नभ्याए पछि मेरो मै आयौ दुवै जना र भरे बेलुकि साँझमा फेरी फोन गरेर सोध्दा सोध्दा ट्याक्सी चढेर जानु पर्यो । त्यसैले कोही बेलायत बिधार्थी भिसामा आउने तयारी गर्दै हुनुहुन्छ र यहा आफ्नो घरको कोही वा एकदम नजिकको मान्छे छैन भने भरपर्दो र बिश्वासिलो मान्छेलाइ पहिला देखि नै बस्ने ठाउको ब्यवस्था गराउनु लगाउनु अत्यन्तै जरुरी छ । यति सम्झिनुस बेलायतमा कोही आफन्त हुदैनन मिल्ने साथी पनि पराया भै दिन्छन त्यसैले याद गर्नुस कन्सल्टेन्सीले के कति मोटो रकम तपाइबाट लिएको छ त्यसलाइ पचाउने गरि ब्यवस्था गर्न लगाउन जरुरी छ । नत्र यत्रो ठुलो सहरमा कता कलेज कता बसाइ यस्तो महँगीमा जति मिल्ने साथी नै अगाडि गएर बसेको छ भने पनि काम त्यति सजिलो पाइदैन त्यसर्थ सतर्क रहनु होला ।

यहाको घर यहाको वातावरण धेरै नै राम्रो छ । कलेज खोज्न जादा यहाको साझा बस र रेल दुवै चढे । वसको वे पुल मुनी छ भने माथीबाट रेल रेल जमिन मुनि छ भने बस जमिन माथी । रेल चढेको बेला भने जमिन भित्र छिर्ने बेलामा मनोज गजुरेल दाइले हाम्रा भुतपुर्व प्रधानमन्त्रि प्रचण्ड ज्युको १० बर्षमा नेपाललाइ स्विजरल्याण्ड बनाउने सपनामा आधारमा निर्मित भिडियोको याद आयो । अनि सोचे साच्चै नेपालमा पनि यस्तै भै दिएको भए……….. । प्रत्यक घरमा एउटा एउटा प्राइवेट कार जताततै गाडी नै गाडि र पनि यहा जाम कति पनि हुदैन । सिभिल होम्सको जस्तो चुटुक्क चुटुक्क परेका घरहरु सडकका दुइकिनारमा स्वागतका लागी पञ्च कन्याहरु उभिएका झै देखिन्छन् । ति दुइकिनारामा रहेका घरहरु एक किनारामा विजोडी अङ्क जस्तै एक तीन पाँच सात र अर्कोमा जोडी दुइचार छ आठ सँग सँगै जोडिएर रहेका । यहाको जिवन शैलि पनि एक प्रकारले त राम्रै हो सबै आफै आफै ब्यस्त कसैले कसैको बारेमा चियो चर्चो गर्नु पनि छैन । कसैले कसैको बारेमा बसेर कुरा काट्नु पनि छैन । जे छ आफैमा सिमित छ । हुन त फेरी महँगीका कारण त्यति नगर्ने हो भने हात मुख जोड्नै पनि मुस्किल हुदो रहेछ । पैसा भए सँसारै पाइने अनौठो ठाउ नेपालबाट गुन्द्रुक खोर्सानी आदि बोकेर ल्याउछौ तर यही नै आलु, तितेकरेला, बैगुन जे पनि पाइने रहेछ । पकाएर खान समय नहुनेहरुको लागी भात देखी पुलाउ मासु सबै सबै चिज रेडीमेड पाइने । यस्तै यस्तै रहेछ सपनाको देश अनि मैले मेरो मातृ भुमिलाइ पनि कल्पनामा उतारे ५० वर्ष पछि कि त मेरो देश पनि यस्तै यस्तै हुनेछ कि त नामै मेटिएर जानेछ ।